“Benim çocuğum herkese sarılıyor.” “Tanımadığı insanlarla hemen konuşmaya başlıyor.” “Kim güvenli, kim değil ayırt edemiyor.”
Bu cümleleri birçok ebeveynden duyuyorum. Aslında küçük çocuklar için insanlara yakınlık göstermek oldukça doğaldır. Onlar dünyayı merak eder, yeni insanlarla tanışmaktan keyif alabilir ve çoğu zaman herkesin kendileri kadar iyi niyetli olduğunu düşünürler. Ancak büyüdükçe öğrenmeleri gereken önemli becerilerden biri de herkesle aynı yakınlıkta ilişki kurmamayı öğrenmektir. İşte bu noktada seanslarda sıklıkla kullandığım çalışmalardan biri “Benim Güven Çemberim” oluyor.
Güven Çemberi Nedir?
Güven çemberi, çocuğun hayatındaki kişiler ve ilişkiler hakkında konuşmak için kullanılabilecek bir çizim etkinliğidir. Kâğıdın ortasına çocuğu temsil eden bir işaret, çevresine birkaç halka çizilir. Birlikte, çocuğun kimleri nereye yerleştirmek istediği konuşulur.
Halkalar, kişilerin güvenli olup olmadığını belirleyen bir test değildir. Birinin akraba veya tanıdık olması tek başına güvenli davrandığını göstermez. Konuşurken kişinin çocuğu dinlemesine, sınırlarına saygı göstermesine ve rahatsız eden sırlar istememesine dikkat çekilebilir. NSPCC'nin güvenli yetişkinler rehberi bu ayrımı kişinin davranışlarına odaklanarak ele alır.
Bu Çalışma Çocuğa Ne Kazandırır?
Bu çizim, yakınlık ve kişisel sınırlar üzerine konuşmaya başlangıç olabilir. Çocuk birini sevse veya yakından tanısa da o anda sarılmak istemeyebilir. İstemediği bir temas için “hayır” diyebileceğini ve rahatsız olduğu bir durumu yardım isteyebileceği bir yetişkine anlatabileceğini konuşun. NSPCC'nin Talk PANTS rehberi bedensel sınırları aile içinde de korumaya dikkat çeker.
“Tanıyorum” Demek, “Çok Güveniyorum” Demek Değildir
Çocuklar için bu iki kavram çoğu zaman birbirine karışabilir.
Örneğin;
- Mahalledeki bakkalı tanıyor olabilir.
- Okul servis şoförünü her gün görüyor olabilir.
- Parkta sık karşılaştığı bir kişiyi biliyor olabilir.
Fakat bu durum, o kişilerle aile bireyleri kadar yakın ilişki kurabileceği anlamına gelmez. Güven Çemberi çalışması tam da bu farkı öğretmeye yardımcı olur.
Amaç Çocuğu Korkutmak Değil
Bu çalışmanın amacı çocuklara “Yabancılar tehlikelidir.” mesajını vermek değildir. Çünkü çocukların korkuyla değil, bilgiyle korunmaya ihtiyacı vardır. Biz çocuklara şunu öğretmeye çalışıyoruz:
“Herkesle nazik olabiliriz ama herkesle aynı yakınlıkta olmayız.”
Böylece çocuk hem sosyal olmayı sürdürür hem de kişisel sınırlarını korumayı öğrenir.
Güven Çemberi Etkinliği Nasıl Yapılır?
- Boş kâğıda birkaç halka çizin; ortasına çocuğu temsil eden bir çizim koyun.
- Çocuğun konuşmak istediği kişileri birlikte yazın veya çizin. Fotoğraf kullanmak zorunlu değildir.
- “Bu kişiyi buraya koymak istemenin nedeni ne?” diye sorun. Yerleşimi bir sınav gibi değerlendirmeyin.
- “Bugün sarılmak istemezsen ne söyleyebilirsin?” ve “Bir şey seni rahatsız ederse kimden yardım isteyebilirsin?” sorularını birlikte konuşun.
- Çocuk konuşmak istemezse ara verin. Etkinliği tamamlaması için zorlamayın.
Güvenli ilişkileri konuşurken günlük yaşamdaki kuralları da ele almak isterseniz sınır koyarken bağı korumak yazısına göz atabilirsiniz.
Çocuğunuzun söylediklerini dinlemek ve sınırlarına günlük yaşamda da saygı göstermek, çizimi tamamlamaktan daha önemlidir. Bu etkinlik, ilişkiler hakkında konuşmak için bir başlangıç olarak ele alınabilir.
