“Benim çocuğum herkese sarılıyor.” “Tanımadığı insanlarla hemen konuşmaya başlıyor.” “Kim güvenli, kim değil ayırt edemiyor.”
Bu cümleleri birçok ebeveynden duyuyorum. Aslında küçük çocuklar için insanlara yakınlık göstermek oldukça doğaldır. Onlar dünyayı merak eder, yeni insanlarla tanışmaktan keyif alabilir ve çoğu zaman herkesin kendileri kadar iyi niyetli olduğunu düşünürler. Ancak büyüdükçe öğrenmeleri gereken önemli becerilerden biri de herkesle aynı yakınlıkta ilişki kurmamayı öğrenmektir. İşte bu noktada seanslarda sıklıkla kullandığım çalışmalardan biri “Benim Güven Çemberim” oluyor.
Güven Çemberi Nedir?
Güven Çemberi, çocuğun hayatındaki kişileri kendisine olan yakınlık derecelerine göre yerleştirdiği görsel bir çalışmadır. Çemberin tam ortasında çocuk bulunur.
Daha sonra halkalar halinde;
- Anne, baba ve kardeşler
- Yakın aile bireyleri
- Öğretmenler ve yakın arkadaşlar
- Komşular ve tanıdık kişiler
- Tanımadığı insanlar
yerleştirilir. Bu çalışma sayesinde çocuk, herkesin hayatında aynı yerde olmadığını somut olarak görebilir.
Bu Çalışma Çocuğa Ne Kazandırır?
En önemli kazanım, yakınlık ile güven arasındaki ilişkiyi anlamaya başlamasıdır. Çocuk zamanla şunu öğrenir:
- Herkesle konuşabilirim ama herkese sarılmam.
- Her tanıdığım kişi bana çok yakın değildir.
- Bazı insanlarla sadece selamlaşırım.
- Bazı kişilerle ise duygularımı paylaşabilirim.
Bu ayrım özellikle okul çağına başlayan çocuklar için oldukça değerlidir.
“Tanıyorum” Demek, “Çok Güveniyorum” Demek Değildir
Çocuklar için bu iki kavram çoğu zaman birbirine karışabilir.
Örneğin;
- Mahalledeki bakkalı tanıyor olabilir.
- Okul servis şoförünü her gün görüyor olabilir.
- Parkta sık karşılaştığı bir kişiyi biliyor olabilir.
Fakat bu durum, o kişilerle aile bireyleri kadar yakın ilişki kurabileceği anlamına gelmez. Güven Çemberi çalışması tam da bu farkı öğretmeye yardımcı olur.
Amaç Çocuğu Korkutmak Değil
Bu çalışmanın amacı çocuklara “Yabancılar tehlikelidir.” mesajını vermek değildir. Çünkü çocukların korkuyla değil, bilgiyle korunmaya ihtiyacı vardır. Biz çocuklara şunu öğretmeye çalışıyoruz:
“Herkesle nazik olabiliriz ama herkesle aynı yakınlıkta olmayız.”
Böylece çocuk hem sosyal olmayı sürdürür hem de kişisel sınırlarını korumayı öğrenir.
Ayrılık Kaygısı Yaşayan Çocuklarda da Faydalıdır
Bazı çocuklar güven ihtiyacı arttığında tanımadığı insanlarla bile çok hızlı yakınlık kurabilir. Kimileri ise tam tersine yalnızca anne veya babanın yanında kalmak ister. Her iki durumda da çocuğun güven ilişkilerini yapılandırması önemlidir. Güven Çemberi çalışması, çocuğun hayatındaki ilişkileri düzenlemesine, sosyal sınırlarını anlamasına ve kendini daha güvende hissetmesine yardımcı olur.
Evde Siz de Deneyebilirsiniz
Boş bir kâğıda iç içe birkaç daire çizin. Ortaya çocuğunuzun fotoğrafını yapıştırın. Sonra birlikte düşünün:
- Bana en yakın kimler?
- Kimlerle sarılırım?
- Kimlere sadece el sallarım?
- Kimlerle sadece “Merhaba” derim?
Burada önemli olan doğru-yanlış cevap aramak değil; çocuğun düşünmesini ve nedenlerini anlatmasını sağlamaktır.
Unutmayın…
Çocuklara sınır koymayı öğretmek, onları insanlardan uzaklaştırmak değildir. Tam aksine; kiminle, ne kadar yakın ilişki kurabileceğini bilen çocuk, hem kendini daha güvende hisseder hem de sosyal ilişkilerini daha sağlıklı kurar. Çünkü güvenli ilişkiler, küçük yaşlarda öğrenilen sınırlarla başlar.
